Blog

Yumurta Nasıl Kırılır?

İlkokula gidiyordum sanırım. Babam her hafta işi nedeniyle gittiği İstanbul’dan ciltli bir kitap getirmişti. Cildi saran resimli kapakta, başta saçlarından olmak üzere, birçok yerinden yerdeki küçük kazıklara bağlanmış bir adam ve etrafında küçük insanlar vardı. Daha sonraları “Galıvır” diye okunduğunu öğrendiğim bu kitap çoğumuzun bildiği şekliyle “Güliver’in Gezileriydi” (Gulliver’s Travels). Jonathan Swift’in bu ünlü kitabında Güliver’in yolu önce küçük insanların ülkesine, daha sonra devlerin ülkesine ve nihayet atların ülkesine düşer. Güliver küçük insanların arasında dev gibi, devlerin arasında küçük bir insan gibi ve medeni atların arasında garip bir yaratık (insan) gibi ilginç deneyimler yaşar. Daha da ilginci küçük insanlar arasındaki macerası, günümüz işlemcilerinin sınıflandırılmasında etkili olmuştur.

Güliver bir gemi kazası sonucunda Lilliput denilen küçük insanların yaşadığı bir ülkeye gelir. Lilliputlular, kendileri gibi küçük insanlardan oluşan komşuları Blefescu ile savaş halindedir. İki ülke kaynamış yumurtanın nasıl kırılacağı konusunda bir türlü uzlaşamamakta ve ölümüne savaşmaktadır. Lilliput Kralına göre yumurta sivri ucundan (Little End) kırılmalıdır ve bu görüşü savunanlar Sivri Uçculardır (Little Endians). Blefuscu Kralına göre ise yumurta yuvarlak ucundan (Big End) kırılmalıdır ve bu görüşü savunanlar Yuvarlak Uçculardır (Big Endians). Bu arada ülke isimleri ve taraflar “Lilliput – Little Endian” ve “Blefuscu – Big Endian” şeklinde çok zekice seçilmiştir. Yumurtanın nasıl kırılacağına dair bu saçma sapan problem, Güliver’in yardımlarıyla “herkes kendi istediği şekilde yumurtayı kırabilir” şeklinde tatlıya bağlanır.

Dany Cohen ünlü “Kutsal Savaşlar ve Barışa bir mazaret”(On Holy Wars and A Plea For Peace) makalesinde işlemcilerin bellek kullanımındaki bayt düzenini bu savaşa benzetmiş ve işlemcileri belleği kullanım şekillerine göre; Sivri Uçcu (Little Endian) ve Yuvarlak Uçcu (Big Endian) olarak sınıflandırmıştır.

Buna göre Intel gibi en anlamlı baytı en uzak adrese yerleştiren işlemciler “Sivri Uçcu” ve Motorola gibi en anlamlı baytı en yakın adrese yerleştiren işlemciler ise “Yuvarlak Uçcu” olarak bilinmektedir.

Gününümüz internet çağında çok farklı tipte işlemci birbirleriyle veri paylaşmak zorunda kalmaktadır. Böyle bir ortamda Jonathan Swift’in dediği gibi “herkes istediği gibi belleği kullansın” demek bir kaosa neden olabilir. Belli bölgeler için bellek kullanımına dair kesin bir karar verilmelidir. Örneğin ağ ortamında bellek Yuvarlak Uçculara (Big Endian) göre kullanılır ve ağ protokollerinin tamamı bu kurala uyar. Buna karşın, bir işlemci, kendi yazıp okuduğu veriyi belleğe istediği gibi yazmakta özgürdür. Ne var ki dış dünyaya veri göndermek veya dış dünyadan veri almak istediğinde önceden belirlenmiş şekilde verileri yazmalı veya okumalıdır. Ancak, bu şekilde farklı işlemciler birbirleriyle doğru bir şekilde anlaşabileceklerdir.

Tarih: 13.02.2012 21:50 Yazar: Ali Katkar

Yazar'a Soru Sorun!

eBülten Üyeliği

Tüm yeniliklerimizden haberdar olmak için eBültenimize kayıt olun!